Newsletter

Wenn Sie im KonsumentInnenschutz auf dem Laufenden sein wollen, abonnieren Sie kostenlos das Verbrauchertelegramm als Newsletter.

Telegram di consumadus de dezëmber dl 2009


Autorité - antitrust straufëia la Ćiamena di doturs di dënz

L’autorité de control statala por la concorënza y le marćé ti dà rajun ai proteturs di consumadus. Ara à iudiché le comportamënt dla Ćiamena di doturs di dënz de Balsan tl caje "Prisc trasparënć online" "dër burt". A chëstes parores vëgnel pormez n’avertimënt, na straufunga de 5.000 euro y la ghiranza de tó atira cuntramosöres (tl tëmp de 90 dis dala notificaziun dl provedimënt). Dan da passa n ann ti â la Ćiamena proibì a sü componënć da tó pert ala scomenciadia dl ZCS cun na lëtra. Cun chësc vëgn renforzè le prinzip che i consumadus à le dërt de conësce i prisc y les tarifes de profescionisć lëdi y de i confrontè. La ZCS metarà inant a desposiziun online tabeles de confrunt.


Retüda dla cuta sön le valur ajuntè sön la tarifa sön le ciomënt: terminns

La ZCS damana le govern de atuè atira ći che la sentënza dla Curt Costituzionala n. 238/09 stabilësc, chësc ô dì che la cuta sön le valur ajuntè dl 10% sön la tarifa dl ciomënt che é gnüda paiada agn alalungia por tort dai consumadus vëgnes retüda. Ćina sëgn é i tentatifs de n valgügn zitadins de se fà avarëi so dërt dai comuns o dales aziëndes jüs sot grata. Chisc relascia en pert tres ćiamò fatures sön chëres che la cuta sön le valur ajuntè vëgn adebité. Metede averda ai terminns: sce i ciafëis na resposta negativa o sce i ne ciafëis degöna resposta dal comun o dal’aziënda él terminns rigorusc a chi che an mëss se tignì por le recurs dan la comisciun dles cutes - 60 dis da canche an à ciafè la resposta negativa dal comun o dal’aziënda o 90 dis da canche an à ortié la domanda (lëtra racomanada cun garanzia de recioiüda) sce an n’à ciafè degöna resposta. Le recurs po gnì presentè zënza l’assistënza de n avocat sce la soma é mëndra co 2.582,28 euro.


Comparaziun di prisc Interspar/Iperpoli Balsan y Trënt

De setëmber dl 2009 él gnü coiü adöm por le secundo iade i prisc tles majeres botëghes di grups Aspiag y Poli a Balsan. I prisc é gnüs paridlà cun i prisc de na filiala de Poli a Trënt por mosoré la situaziun dla concorënza efetiva danter i dui grups. La comparaziun à mostrè na desfarënzia dl 1,09% a dann de Iperpoli. Le grup de marćianzia cun la majera desfarënzia revardâ i produć por la cura dl corp. La comparaziun Poli Balsan Trënt deperpo à mostrè na desfarënzia de + 2,50% a Trënt. Balsan é porchël n pü’ miù marćé. Bonamënter ajache le grup Poli se proa da jì cuntra la egemonia de Aspiag/Despar a Balsan. Tl ultim mez ann é i prisc gnüs arbassà indöt dl 1%.


Degöna liberté de contrat ilimitada

Les perts mëss dagnora agì tl’otica de na balanza valia de interesc, chël ô dì "a na moda da presservè i interesc dl’atra pert", al é anfat sce al é dovëis spezifics o nia. Chësc é ći che la Curt de Cassaziun (seziun III, sentënza 20106) à fat fora ala fin de n prozès che à doré dî sön la revocaziun unilaterala dles lizënzes de n valgügn comerzianć a contrat da pert de Renault Italia spa. Chësta sentënza de ultima istanza é na resposta ala maladoranza dl’autonomia de contrat.


Tai di finanziamënć provinziai por la sconanza di consumadus: la direziun dla ZCS combat

La direziun dla Zentrala Consumadus de Südtirol dij a na manira tlera che ara ne n’è nia a öna cun le tai dl finanziamënt ordinar dla Zentrala di Consumadus proponü dala consulta provinziala por la sconanza di consumadus. Cun les usc dl Presidënt dla Provinzia y di rapresentanć economics à la consulta provinziala por la sconanza di consumadus fat la proposta de arbassè le contribut por le 2010 da 450.000 euro a 405.000 euro, chël ô dì de l’arbassè dl 10%. A chësta moda vëgnel indeblì por milesc y milesc de consumadus sudtirolesc na strotöra de consulënza independënta y na fontana d’informaziun sigüda sön la sconanza di consumadus.
Dantadöt te tëmps de crisa ne po les families nia tignì fora majeri cosć por l’ativité de consulënza, a chësta moda paia para dassënn le prinzip de solidarieté.
La direziun inviëia i aconsiadus provinziai dl Consëi provinzial de Südtirol da intergnì pro la Junta provinziala y archité chësta “spediziun de castighe”. Ma sostignì les aziëndes y indeblì i stromënć por la sconanza di zitadins-consumadus é na manira daldöt falada de gestì la crisa economica.
Śëgn plü co mai - dagnora dala pert di consumadus! Inće tl caje de ascortada finanziara eventuala rapresentarà la ZCS inće tl dagnì a na manira competënta y engajada, y aladô di bojëgns i interesc di consumadus.


Tomada de peres: l’Anas respogn dl dann

Dui auti é gnüs dernà porvia dla tomada de peres sön na strada statala. I dui patruns di auti ti à damanè la retüda dl dann al’Anas. Naôta é sües ghiranzes gnüdes azetades, mo dan dala Curt d’Apel éres gnüdes sciurades zoruch. La Curt de Cassaziun à spo indô azetè la domanda de retüda dl dann. Aladô di vicari (seziun III, sentënza 20754) é l’Anas sciöche ënt proprietar da conscidré responsabla ajache le dann é gnü a s’l’dè porvia de na anomalia dla strada.


Scincundes da Nadè sostignibles

Lëtres al Pice Bambin o idees por scincundes: chertes por museums, chino, teater, conzert y i.i., chertes por na jita cun la ferata, bonns por ativitês de grup, cosses fates instësc, bonns por n zënter de wellness, por sorvisc d’aiüt sciöche por ejëmpl ćiarè di mituns, bagné i ciüfs, ćiarè di tiers da ćiasa, por seminars y cursc, abonamënć por periodics por ejëmpl por n foliet di consumadus, bonns por le check-up d’assiguraziun dla ZCS y i.i..


Reziclé flip-flops

La „Flip Flop Recycling Company“ cöi adöm flip-flops de plastica che romagn sön les spones dl mer dl Chenia y les trasforma te accessoires, patüc da fà la belaìta y patüc d’aredamënt. Ma bele dl 2008 él gnü coiü adöm 12 tonelades de flip-flops portà dala menada dl mer somala dal India, Cina, Malesia y Madagascar. La firma ne scona nia ma l’ambiënt, ara cheriëia inće posć de laûr por la jënt dl post. Sce i chiris na scincunda alternativa pàiel la möia da ti dè n’odlada a süa botëga online: www.uniqueco-designs.com.


“Paul I” cuntra l’eletrosmog di fonins

"Paul I" é n te’ pice aparat realisé da na scora Waldorf de Stuttgart por ciafè fora sce al é fonins impià. Al po gnì metü sössot sciöche n avisadù de föm y al fej la medema vera sce al incunta les raiaziuns de n fonin. Sce al é te na tlassa da 25 scolars 25 fonins tacà ite va la raiaziun sura le lim fora: chësc é ći che i pici inventurs, che é dan da püch stà tles scores de Balsan sön invit dla ZCS, sa da dì.


Lëtra ala ZCS

Mia uma à lit por caje de Osc liber contabl. Scebëgn che i ne ti â naôta nia cis crëta y i ne orô nen savëi nia dl “tëmp de laûr“ m’ài scrit ite de setëmber, y śëgn scrii sö cun lezitënza dötes mies spëises.
Le liber contabl é na idea suuuper. I à dötes mies spëises sot a control y i po tres indô ti dì a mia uma tan che i à spenü y por ći. I ti à inće bele aconsié chësc liber contabl a compagns de stüde, chi che abitëia cun mè y compagns che s’à śëgn inće scrit ite. Dër bel dilan y complimënć!
Studënta universitara de Südtirol - Bologna


Mituns sön strada: dovëi de prudënza


La Curt de Cassaziun (seziun IV-dërt penal, sentënza 40587) à confermè la condana por omizid por negligënza a ćiaria dl ciafêr de n camionn che ti ê sciampè dant por püch a n möt sön la roda. Le möt â pordü l’ecuiliber y ê gnü menè sot. Le Codesc dla strada, art. 141, coma 4 dij che le ciafêr mëss arferè o ćinamai stè chit sce "la incrujada cun d’atri veicui é ria...y les porsones a pé ... pisimëia o se comporta a na manira malsigüda sön strada". I mituns sön y dlungia strada é a vigni moda da conscidré sciöche porsones plü debles.


Invit a cëna cun inciamp

Cëna debann te n restorant y pest da 320 euro: chësc é ći che n invit ti impormetô a tröc sudtirolesc dan da püch. Le pest ê n bonn por n iade che é lié a cosć alć y che ti somëia plülere a n iade por cumprè ite. I ghesć presënć à veramënter ciafè na cëna debann y na mascinn dl cafè, mo ai à messü tignì fora döes ores y mesa de retlam de matroc, cutres y articui sanitars dubiusc. Nosc consëi: no se lascede baié sö!


Coltan da sanch

Le „tesur maradët“ dl’Africa zentrala, le mineral grou coltan (Columbit-Tantalit), vëgn adorè tres deplü por produć hightech, fonins, mo inće por la produziun de implanć fotovoltaics. La gran domanda porta pro al’estraziun abusiva y ala reduziun drastica dl biotop dl gorila, dlungia i combatimënć danter rebei armà y la milizia finanziada cun le coltan, zënza baié dles condiziuns de laûr crödies, dantadöt di mituns. Watch International à dè l’alarm te süa ultima relaziun por raiuns tl Congo. La medema cossa vel inće por i diamanć che é dailò.


Credić revolving nia trasparënć


I caji de credić massa alć s’amüdla pro la ZCS, dantadöt por ći che reverda i credić revolving (credit che vëgn dant danü te n lim de tëmp fat fora). Pro le credit revolving öga la majera pert dla rata mensila por curì i fić y ma na picia pert por rete le capital. La conseguënza: paié zënza fin. Chi che sotescrì n contrat de finanziamënt ne dess nia chirì fora le paiamënt de na rata minima y odëi danfora na curida dl credit tlera! Les chertes de credit revolving é dër prigoroses deache ares porta al debit cronich.


Vijites spezialistiches: tëmp da aspetè online


Dala fin d’otober ciàfon i tëmps da aspetè por les vijites pro n dotur spezialisé ti ospedai da chilò y tles strotöres dl sorvisc sanitar publich online: www.sabes.it/vormerkzeiten. Ara se trata de n pröm vare por atuè la cherta dla cualité tl setur sanitar. Vigni ann vëgnel fat incër 7,3 miliuns de vijites spezialistiches te Südtirol. Dal 2010 inant gnarà i dać publicà vigni mëis.


Novitês pro i lifć di condominiums

Lifć plü vedli zënza merscia CE (fać dan la jüda en forza dla diretiva 95/16/EG) mëss gnì renovà respetivamënter miorà por ći che reverda les mosöres de segurëza. Chësc é ći che le decret ministerial che é jü en forza al pröm de setëmber dij. Ćina ai 31 d’agost dl 2011 mëssel gnì fat n control straordinar dl implant. Les manćianzes mëss gnì eliminades progresivamënter aladô dl risch y dla prescia (la maiù pert tl tëmp de cin’ agn dal control). Tl caje de nia-esecuziun vëgn l’autorisaziun da adorè le lift tuta demez. La ZCS é a desposiziun por domandes.


Koncoop: davert inće la sabeda domisdé

Le zënter comerzial da chilò Koncoop ai Piani de Balsan arlungia so orar de daurida por ti jì adincuntra a süa tlientela. Ćina ai 30 de jügn dl 2010 é la botëga daverta la sabeda dales 8.30 ales 18.30.


"Le ok d’or": propostes de candidać ćina ala fin dl 2009


Les propostes de candidać por le pest di consumadus che vëgn assegné vigni dui agn po gnì dades jö ćina ai 31 de dezëmber dl 2009 pro la direziun dla Zentrala Consumadus de Südtirol. Les propostes mëss contignì les motivaziuns ćiodì che l’ativité o le comportamënt en chestiun dess gnì premià por ester dër davijin ai consumadus y sconè i consumadus. Ortiede les propostes a: Vorstand der Verbraucherzentrale Südtirol, Zwölfmalgreiner Str. 2, 39100 Bozen.


Consëi: le film internet


Le ziclus de vita dles cosses metü sotissura
La ativista y moderadëssa americana Annie Leonard mostra te so video "The Story of Stuff" le ziclus de vita dles cosses y les conseguënzes soziales y ecologiches liades a d’ël. Ara mostra n sistem economich linear che mëss(â) portè ala crisa.
L’ambiëntalista Leonard incorajëia düć da mëte man pro sè instësc por möie val’. Ara le fej cun n catalogh de consëis che baia de destodé, romenè sö, dejintossié, sciöch’inće de reziclé, cumprè demanco y sciuré demez. Le video é gnü traslatè por todësch (da Portal Utopia): www.storyofstuff.com.


Plata internet dl mëis

www.ilportaledellautomobilista.it
Portal di sorvisc de e-government dla repartiziun por la mobilité dl Ministêr por infrastrotöres y trasporć; do che an s’à registré àn danterater la poscibilité de controlè i punć dla patent.
Numer d’informaziun: 800 007 777